Người có thẩm quyền trong đấu thầu là ai? Quy định pháp lý mới nhất 2026

Người Có Thẩm Quyền Trong Đấu Thầu Là Ai? Vai Trò và Trách Nhiệm Theo Quy Định Mới Nhất 2026

Trong lĩnh vực mua sắm công và các dự án đầu tư, khái niệm người có thẩm quyền trong đấu thầu đóng vai trò trung tâm, chi phối toàn bộ quá trình từ lập kế hoạch, phê duyệt, tổ chức thực hiện cho đến giám sát và quản lý. Việc xác định rõ ràng ai là người có thẩm quyền, họ có những trách nhiệm gì và thẩm quyền của họ đến đâu là yếu tố then chốt để đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích, làm rõ vấn đề này dựa trên các quy định mới nhất của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là các quy định dự kiến có hiệu lực từ năm 2026.

1. Định Nghĩa Về Người Có Thẩm Quyền Trong Đấu Thầu

Theo Luật Đấu thầu, người có thẩm quyền trong đấu thầu được hiểu là cá nhân hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc người đại diện theo pháp luật của cơ quan, đơn vị, tổ chức có dự án, thuộc đối tượng phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật. Đây là người có quyền quyết định cao nhất đối với các vấn đề quan trọng trong một gói thầu hoặc một dự án.

Nói một cách đơn giản, đây là người đứng đầu hoặc người được ủy quyền bởi người đứng đầu cơ quan, tổ chức có nhu cầu mua sắm, đầu tư. Họ là người chịu trách nhiệm cuối cùng về việc phê duyệt hoặc không phê duyệt các bước quan trọng trong quy trình đấu thầu, từ việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, phê duyệt hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu cho đến phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

Phạm vi và mức độ thẩm quyền có thể khác nhau tùy thuộc vào quy mô, tính chất của dự án, gói thầu và cơ cấu tổ chức của từng cơ quan, đơn vị. Tuy nhiên, về bản chất, người có thẩm quyền luôn là người nắm giữ quyền lực ra quyết định cao nhất trong chuỗi các hoạt động đấu thầu.

2. Ai Là Người Có Thẩm Quyền Trong Đấu Thầu Theo Quy Định Pháp Luật?

Luật Đấu thầu 2023 (có hiệu lực từ 01/01/2024) và các văn bản hướng dẫn thi hành (bao gồm các quy định sẽ có hiệu lực năm 2026) đã quy định rất cụ thể về đối tượng được xem là người có thẩm quyền. Cụ thể:

2.1. Đối Với Dự Án Sử Dụng Vốn Ngân Sách Nhà Nước

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện: Đối với các dự án thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương.
• Người đứng đầu Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương: Đối với các dự án, dự toán mua sắm sử dụng vốn ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ, cơ quan đó.
• Người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan trung ương của tổ chức chính trị – xã hội, các tổ chức tư vấn do Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan trung ương thành lập: Đối với các dự án, dự toán mua sắm thuộc phạm vi quản lý của các tổ chức này.
• Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nhà nước: Đối với các dự án, gói thầu thuộc doanh nghiệp nhà nước.

2.2. Đối Với Dự Án Sử Dụng Vốn Đầu Tư Công, Vốn Sự Nghiệp Có Tính Chất Đầu Tư Xây Dựng

Người có thẩm quyền được xác định là người đứng đầu cơ quan, đơn vị được giao quản lý dự án hoặc người được người đứng đầu cơ quan, đơn vị đó giao cho thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý dự án đầu tư.

• Tiệm Vàng Kim Tôn Long Thành: Uy Tín Vượt Thời Gian 2026
• Mã Vật Tư Xe Ô Tô: Cẩm Nang Tra Cứu & Sử Dụng Từ A-Z
• Giá Vàng 9999, Vàng Mão Thiệt Hôm Nay 2026: Dự Báo & Phân Tích
• Dung dịch tẩy nhựa đường xe ô tô: Top 5 sản phẩm hiệu quả, an toàn nhất
• Nhà chứa xe ô tô: Thiết kế, vật liệu và giải pháp tối ưu cho không gian để xe

2.3. Đối Với Các Trường Hợp Khác

Ngoài các trường hợp trên, người có thẩm quyền còn có thể là:

• Người đứng đầu cơ quan, đơn vị có dự án, dự toán mua sắm sử dụng vốn nhà nước.
• Người đại diện theo pháp luật của các tổ chức, doanh nghiệp có sử dụng vốn nhà nước để thực hiện dự án, mua sắm.

Điều quan trọng cần lưu ý là, người có thẩm quyền trong đấu thầu có thể ủy quyền cho cấp phó hoặc một cá nhân khác có đủ năng lực, trình độ chuyên môn để thực hiện một số nhiệm vụ hoặc thẩm quyền cụ thể trong quá trình đấu thầu. Tuy nhiên, trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về người có thẩm quyền ban đầu.

3. Vai Trò và Trách Nhiệm Chính Của Người Có Thẩm Quyền Trong Đấu Thầu

Người có thẩm quyền không chỉ đơn thuần là người ký duyệt mà còn gánh vác những trách nhiệm pháp lý và chuyên môn quan trọng. Vai trò của họ thể hiện qua các nhiệm vụ sau:

3.1. Quyết Định Các Vấn Đề Quan Trọng

Đây là vai trò cốt lõi. Người có thẩm quyền đưa ra các quyết định cuối cùng đối với:

• Phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Quyết định về sự cần thiết và tính khả thi của gói thầu, loại hình hợp đồng, thời gian thực hiện.
• Phê duyệt hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu: Đảm bảo các yêu cầu trong hồ sơ là công bằng, minh bạch, không gây cản trở cạnh tranh và phù hợp với yêu cầu của dự án.
• Phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu: Quyết định nhà thầu nào đủ năng lực, kinh nghiệm và đưa ra đề xuất tài chính tốt nhất để trúng thầu.
• Quyết định các vấn đề phát sinh: Xử lý các tình huống bất thường, các kiến nghị của nhà thầu trong quá trình đấu thầu.

3.2. Chịu Trách Nhiệm Pháp Lý

Người có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các quyết định của mình. Nếu có sai phạm, gian lận, hoặc vi phạm các quy định về đấu thầu dẫn đến thiệt hại cho nhà nước, tổ chức, cá nhân, họ sẽ phải đối mặt với các chế tài xử lý kỷ luật, hành chính hoặc thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự.

3.3. Đảm Bảo Tính Minh Bạch và Cạnh Tranh

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là phải đảm bảo quy trình đấu thầu diễn ra công bằng, minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả. Người có thẩm quyền phải giám sát để ngăn chặn các hành vi thông thầu, gian lận, can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu.

3.4. Tổ Chức, Giám Sát Quá Trình Đấu Thầu

Mặc dù có thể giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ phận, cá nhân khác, người có thẩm quyền vẫn có trách nhiệm chung trong việc tổ chức và giám sát toàn bộ quá trình, đảm bảo tuân thủ đúng các bước và quy định.

4. Phân Biệt Người Có Thẩm Quyền và Chủ Đầu Tư

Trong thực tế, hai khái niệm người có thẩm quyền trong đấu thầu và chủ đầu tư thường bị nhầm lẫn. Tuy nhiên, chúng có sự khác biệt rõ rệt:

• Chủ đầu tư: Là tổ chức, cá nhân sở hữu vốn, hoặc được giao quản lý, sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tư, bao gồm cả việc lựa chọn nhà thầu. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện dự án.
• Người có thẩm quyền: Là người có quyền quyết định cao nhất đối với các vấn đề quan trọng trong quy trình đấu thầu, thường là người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước hoặc người đứng đầu đơn vị có dự án. Người có thẩm quyền có thể là chủ đầu tư, hoặc là cấp cao hơn chủ đầu tư.

Ví dụ: Trong một dự án xây dựng của một Bộ, Bộ trưởng là người có thẩm quyền, còn Ban Quản lý dự án thuộc Bộ có thể là chủ đầu tư. Bộ trưởng sẽ phê duyệt các bước quan trọng, còn Ban Quản lý dự án sẽ trực tiếp thực hiện các công việc.

5. Trách Nhiệm Cụ Thể Khi Ủy Quyền Thẩm Quyền Đấu Thầu

Việc ủy quyền là một cơ chế cần thiết để phân tán quyền lực và nâng cao hiệu quả công việc. Tuy nhiên, khi thực hiện ủy quyền, người có thẩm quyền cần lưu ý:

• Phạm vi ủy quyền: Phải xác định rõ ràng các nhiệm vụ, thẩm quyền được ủy quyền, không được ủy quyền cho người không có chuyên môn hoặc không đủ năng lực.
• Hình thức ủy quyền: Phải được lập thành văn bản theo đúng quy định, ghi rõ thời hạn, nội dung ủy quyền.
• Giám sát việc thực hiện: Người có thẩm quyền ban đầu vẫn phải có trách nhiệm giám sát việc thực hiện của người được ủy quyền.
• Trách nhiệm pháp lý: Trong mọi trường hợp, người có thẩm quyền ban đầu vẫn phải chịu trách nhiệm cuối cùng về các quyết định được đưa ra, ngay cả khi đã ủy quyền.

Việc hiểu rõ về người có thẩm quyền trong đấu thầu là ai và các quy định liên quan giúp các bên tham gia đấu thầu, đặc biệt là các nhà thầu, có cái nhìn đầy đủ và chuẩn bị tốt hơn cho các hoạt động của mình. Để tìm hiểu thêm về các loại hình xe phục vụ cho công việc hoặc dự án, bạn có thể tham khảo tại mitsubishi-hcm.com.vn.

6. Cập Nhật Quy Định Mới Nhất Về Người Có Thẩm Quyền Đấu Thầu (Dự kiến 2026)

Luật Đấu thầu 2023 đã mang đến nhiều thay đổi quan trọng, và các quy định chi tiết, đặc biệt là những điểm có hiệu lực từ năm 2026, sẽ tiếp tục làm rõ hơn vai trò và trách nhiệm của người có thẩm quyền. Các điểm đáng chú ý bao gồm:

• Tăng cường phân cấp và phân quyền: Quy định rõ hơn về việc ủy quyền, khuyến khích phân cấp để nâng cao tính linh hoạt và hiệu quả.
• Siết chặt trách nhiệm cá nhân: Nhấn mạnh trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền đối với mọi quyết định, nhằm hạn chế tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.
• Ứng dụng công nghệ: Quy trình đấu thầu điện tử ngày càng phổ biến, đòi hỏi người có thẩm quyền phải có kiến thức và kỹ năng phù hợp để quản lý và giám sát trên môi trường số.
• Quy định về đạo đức và xung đột lợi ích: Tăng cường các quy định về đạo đức nghề nghiệp, phòng chống tham nhũng, xung đột lợi ích liên quan đến người có thẩm quyền.

Việc nắm vững các quy định mới, đặc biệt là những điểm sẽ có hiệu lực trong tương lai gần, là vô cùng cần thiết để các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan tuân thủ pháp luật và vận hành quy trình đấu thầu một cách hiệu quả.

7. Kết Luận

Người có thẩm quyền trong đấu thầu là ai là câu hỏi then chốt, liên quan mật thiết đến sự thành công và tính pháp lý của mọi gói thầu, dự án. Họ là những người nắm giữ quyền lực ra quyết định, có trách nhiệm đảm bảo quy trình đấu thầu diễn ra công bằng, minh bạch và hiệu quả, đồng thời phải chịu trách nhiệm pháp lý trước mọi quyết định của mình. Với những thay đổi liên tục trong pháp luật, đặc biệt là các quy định mới dự kiến áp dụng từ năm 2026, việc cập nhật kiến thức và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định là điều kiện tiên quyết để hoạt động đấu thầu đạt được mục tiêu.